Błąd wyniku: dlaczego oceniasz wybory po rezultatach.

Błąd wyniku oznacza, że tę samą decyzję oceniasz jako mądrzejszą, gdy akurat dobrze się skończyła. W badaniach ludzie robili tak nawet po tym, jak mówili, że wynik nie powinien się liczyć. Więc pewnie zrobisz to też wobec własnego wyboru z przeszłości.

Pięć badań, w których zmieniał się tylko koniec.

Jonathan Baron i John Hershey opublikowali w 1988 roku pięć badań właśnie na ten temat. Ludzie czytali o decyzji medycznej albo o grze losowej, a potem oceniali stojące za nią myślenie. Decyzja, informacje i rozumowanie były za każdym razem takie same. Zmieniał się tylko rezultat.

W efekcie dobry koniec dawał lepsze oceny myślenia. Ludzie uznawali też decydenta za bardziej kompetentnego i ufali mu przy kolejnych decyzjach. To właśnie błąd wyniku w czystej postaci i ocenianie decyzji po wyniku zamiast po rozumowaniu.

Dlaczego błąd wyniku przetrwa, choć o nim wiesz.

Najbardziej niepokojąca część była pierwsza. Wcześniej ci ludzie mówili, że wyniki nie powinny się liczyć przy ocenie rozumowania. A potem i tak je uwzględniali. Oryginalne badanie miało dwadzieścia osób, więc w 2023 roku zarejestrowane wcześniej powtórzenie sprawdziło je na sześciuset dziewięćdziesięciu dwóch osobach. Efekt nie zmalał, tylko wzrósł. Tak odporny jest błąd wyniku.

Nawet uczestnicy, którzy wprost mówili, żeby zignorować wynik, i tak wykazali to zniekształcenie.

Branża nazywa to oceną po rezultacie.

Ten wzorzec ma nazwę, a w sieci znajdziesz go jako efekt wyniku psychologia. W skrócie: ocenia się decyzje po rezultatach, a nie po myśleniu, które za nimi stało. Dlatego w 2029 roku spojrzysz na to, gdzie jesteś. Potem cofniesz się myślą do wyroku na osobę, która decydowała w 2026 roku, i nawet tego nie zauważysz.

Zaplanuj błąd wyniku, zanim pojawi się rezultat.

Napisz jedno zdanie, w którym przyznajesz, że dzisiejszy wybór ocenisz później po tym, jak się skończy.

Zanotuj rozumowanie, które masz teraz, żeby przyszły ty mógł je uczciwie porównać.

Z książki.

Jonathan Baron i John Hershey przeprowadzili pięć badań i opublikowali je w 1988 roku w Journal of Personality and Social Psychology. Dawali ludziom opis decyzji podjętej w niepewności, medycznej albo zakładu, i prosili o ocenę jakości stojącego za nią myślenia, przy tej samej decyzji, tej samej informacji i tym samym rozumowaniu za każdym razem, tak że jedyną rzeczą, która się w ogóle zmieniała, było to, jak akurat się skończyło.
Chcę założyć firmę, ale nie mogę rzucić pracy, rozdział 14: Decyzja, której będziesz mógł potem bronić

Pytania o błąd wyniku.

Czy sama wiedza o tym, czym jest błąd wyniku, wystarczy, żeby go uniknąć?

Niestety nie. W powtórzeniu z 2023 roku ludzie, którzy mówili, że wynik nie powinien się liczyć, i tak ulegali temu zniekształceniu.

Jak duże były badania stojące za tym odkryciem?

Oryginalna praca z 1988 roku miała dwadzieścia osób. Powtórzenie z 2023 roku objęło sześćset dziewięćdziesiąt dwie osoby, a efekt wzrósł, zamiast zmaleć.

Jaki jest pierwszy krok?

Przyznaj, że zrobisz to samo wobec siebie. Potem zapisz rozumowanie, zanim poznasz wynik.

Przeczytaj cały rozdział.

Ta lekcja obejmuje jedną część rozdziału 14, „Decyzja, której będziesz mógł potem bronić”. Książka idzie dalej: pełne dowody, historie i wszystkie ćwiczenia.

Błąd wyniku: okładka książki Chcę założyć firmę, ale nie mogę rzucić pracy Diega Segury

KupGoogle Play · E-book.KupApple Books · E-book.