Ellsberg paradoksu: Neden bilinmeyen kavanozdan kaçarsın.

İki kavanoz ve tek bir bahis.

Her biri 100 top içeren iki kavanoz düşün. Birincisinde tam olarak 50 kırmızı ve 50 siyah top var. İkincisinde de kırmızı ve siyah top var, ama karışımı kimse söylemiyor. Bir renk seçiyorsun, bir top çekiliyor ve renk tutarsa 100 dolar kazanıyorsun.

Çoğu insan kırmızı için birinci kavanozu seçer. Sonra siyaha bahis oynaması istenince yine birinci kavanozu seçer. Ellsberg paradoksu işte bu tekrarlanan seçimde ortaya çıkar, çünkü tek başına olasılıklar bunu açıklayamaz.

90 toplu sürümde belirsizlik.

İkinci bulmacadan kaçmak daha zor. Bir kavanozda 90 top var: 30 kırmızı, geri kalan 60 top ise bilinmeyen oranda siyah ve sarı. Çoğu insan kırmızıya siyahtan çok bahis oynar, çünkü kırmızıların sayısını bilir. Yine de "siyah ya da sarı"yı "kırmızı ya da sarı"ya tercih eder, çünkü bu ikili tam 60 eder. Kısacası belirsizlikten kaçınma, görebildiğin bir sayının rahatlığı için bedel ödemektir.

Ellsberg paradoksu planın için ne anlama geliyor.

Daniel Ellsberg, RAND Corporation'da genç bir iktisatçıydı ve bu bulmacaları 1961'de yayımladı. On yıl sonra Pentagon Belgeleri'ni sızdırdı. Yani bir korkuyu anlamak ile onun tarafından yönetilmek çok farklı şeyler.

Ellsberg paradoksu şunu gösterir: başarısızlık korkusu dediğin şeyin büyük kısmı aslında bilinmeyen olasılık korkusudur. Ama bilinmeyen olasılık, kötü olasılık demek değildir. Üstelik çoğu bir öğleden sonrada bilinen olasılığa dönüşebilir.